Jeśli chodzi o dbałość o zęby, są duże szanse, że słyszałeś, że cukier jest szkodliwy dla zdrowia jamy ustnej.
W rzeczywistości bakterie w jamie ustnej zamieniają węglowodany i cukry w kwasy. Będą one następnie atakować szkliwo zębów, co rozpoczyna proces próchnicy. Być może myślisz, że nie ma naprawdę nic, co mógłbyś jeść, co nie zniszczy Twoich zębów. Istnieją jednak pewne pokarmy, które mogą faktycznie poprawić zdrowie jamy ustnej. Pokarmy te znane są również z redukcji ubytków w jamie ustnej. Oto 10 pokarmów, które powinny być częścią regularnej diety w celu poprawy zdrowia jamy ustnej.
Jak jedzenie wpływa na zęby i dziąsła?
W skrócie: zęby najbardziej „lubią” jedzenie, które:
- zwiększa produkcję śliny (bo ślina neutralizuje kwasy),
- dostarcza wapnia, fosforu i witamin wspierających szkliwo oraz dziąsła,
- ma działanie antybakteryjne lub ogranicza płytkę nazębną,
- nie klei się do zębów i nie jest często podjadane.
Największym problemem nie jest sam cukier raz na jakiś czas, tylko częste „skubanie” w ciągu dnia. Zęby nie mają wtedy czasu na naturalną regenerację szkliwa.
10 najlepszych produktów spożywczych dla poprawy zdrowia jamy ustnej
1. Ser.
Ser zawiera dużą ilość wapnia i fosforanu. Oba te składniki pomagają neutralizować kwas znajdujący się w jamie ustnej. Pomaga to zabić bakterie, które z kolei niszczą szkliwo zębów. Jedzenie sera może faktycznie pomóc chronić jamę ustną przed chorobami dziąseł i zapobiegać powstawaniu ubytków.
Dodatkowa wskazówka: po posiłku ser bywa świetną „kropką nad i”, bo wspiera neutralizację kwaśnego środowiska w ustach.
2. Kiwi.
Wiele owoców zawiera dużą ilość witaminy C.
Witamina C jest bardzo ważna dla zdrowia tkanki dziąseł. Jeśli jednak szukasz szybkiej porcji witaminy C, kiwi są odpowiedzią na to pytanie, ponieważ zawierają bardzo dużą ilość tej ważnej witaminy. Jeśli nie masz wystarczającej ilości witaminy C, kolagen w dziąsłach zacznie się rozpadać. Spowoduje to, że dziąsła staną się miękkie, czyniąc je bardziej podatnymi na bakterie, które powodują choroby przyzębia.
Warto pamiętać: owoce są zdrowe, ale kwaśne – po zjedzeniu kwaśnych owoców lepiej przepłukać usta wodą i odczekać chwilę z myciem zębów.
3. Herbata.
Zielona i czarna herbata może nie być czymś, o czym myślisz, jeśli chodzi o zdrowie jamy ustnej. Jest to prawdopodobne, ponieważ herbaty są znane z barwienia zębów. Jednak zarówno zielona jak i czarna herbata zawierają polifenole. Pomagają one spowolnić rozwój bakterii, które są związane z chorobami dziąseł i ubytków.
Mały trik: jeśli pijesz herbatę często, wybieraj wersję bez cukru i popijaj wodą – to zmniejsza ryzyko przebarwień.
4. Seler naciowy.
Żucie selera powoduje wydzielanie śliny. Ślina neutralizuje bakterie w jamie ustnej, które powodują ubytki. Seler jest również pokarmem ściernym, który masuje dziąsła i pomaga oczyścić zęby.
Dlaczego to działa? chrupanie działa jak naturalne „czyszczenie mechaniczne” i świetnie sprawdza się jako przekąska zamiast słodyczy.
5. Cebula.
Cebula posiada naturalne związki antybakteryjne. Dzięki temu są doskonałym pożywieniem dla zdrowia jamy ustnej. Cebule najlepiej sprawdzają się, gdy nie są gotowane i spożywane w stanie świeżym.
W praktyce: świeża cebula w sałatce lub kanapce daje więcej korzyści niż w daniu długo gotowanym.
6. Nasiona sezamu.
Nasiona sezamu zawierają dużą ilość wapnia, który pomaga zachować kość wokół dziąseł i zębów. Ponadto, podczas tworzenia szkliwa zębów, nasiona sezamu pomagają również odciąć płytkę nazębną.
Pomysł: dodaj sezam do owsianki, sałatek lub domowych past – łatwo go „przemycić” do diety.
7. Rodzynki.
Rodzynki stanowią świetną przekąskę, gdy masz ochotę na coś słodkiego. Zawierają substancje fitochemiczne, takie jak kwas oleanolowy, który pomaga powstrzymać dwa rodzaje bakterii w jamie ustnej, zapobiegając chorobom dziąseł i próchnicy zębów.
Uwaga praktyczna: rodzynki są lepsze niż słodycze, ale są też kleiste i słodkie – dlatego nie podjadaj ich cały dzień. Zjedz porcję i popij wodą.
8. Słodkie ziemniaki.
Oprócz dyni, brokułów i marchwi, słodkie ziemniaki zawierają dużą ilość witaminy A. Witamina A jest ważna dla tworzenia szkliwa zębów, a także wspomaga gojenie tkanek dziąseł.
Bonus: witamina A wspiera też błony śluzowe, co ma znaczenie przy suchości w ustach.
9. Grzyby Shiitake.
Ten rodzaj grzybów zawiera lentinan. Lentinan jest naturalnie występującym cukrem, który pomaga zapobiegać tworzeniu się płytki nazębnej przez bakterie z jamy ustnej.
Jak je jeść? w zupach, sosach, stir-fry lub jako dodatek do kasz i ryżu.
10. Woda.
Woda jest najlepszym sposobem na utrzymanie nawodnienia. Ponadto pomaga pozbyć się cząstek, które mogą utknąć w zębach. Woda pomaga stymulować produkcję śliny, a także utrzymuje nawilżenie dziąseł. Jest to najlepszy rodzaj obrony przed bakteriami.
Najprostsza zasada: po jedzeniu i po kawie/herbacie – kilka łyków wody.
Produkty „dobre dla zębów”, które warto dorzucić do listy (bonus)
Choć w Twojej „dziesiątce” już jest sporo mocnych pozycji, świetnie działają też:
- jogurt naturalny (wapń i białko),
- orzechy (minerały, chrupanie, mniej cukru),
- jabłka i marchew (mechaniczne oczyszczanie + ślina),
- warzywa liściaste (minerały i witaminy dla dziąseł),
- rośliny strączkowe (ogólne wsparcie zdrowia, mniej „pustych kalorii”).
5 prostych nawyków żywieniowych, które chronią szkliwo
- Nie „skub” cały dzień – lepiej zjeść konkretny posiłek niż 10 małych przekąsek.
- Po kwaśnych rzeczach (owoce, soki) przepłucz usta wodą.
- Słodycze jedz przy posiłku, a nie między posiłkami.
- Pij wodę w ciągu dnia – suchość w ustach sprzyja próchnicy.
- Wybieraj chrupiące przekąski (warzywa) zamiast lepkich (batoniki, żelki).
Powyższe pokarmy są dobre dla zapobiegania tworzeniu się płytki nazębnej i promowania dobrego stanu zdrowia jamy ustnej. Orzechy, owoce, warzywa i rośliny strączkowe są również doskonałe dla ogólnego zdrowia jamy ustnej.

Komentarze wyłączone